SmartCORE: Lokale energie, lokale kracht — zo bouwen we het slimme energiesysteem van morgen

Duurzame energie groeit, maar komt vaak op momenten dat we die niet direct nodig hebben. Daardoor raakt het net vol, lopen kosten op en gaat groene energie verloren. SmartCORE helpt lokale energiegemeenschappen om die puzzel slim op te lossen.  

SmartCORE – voluit Smart Community-Owned Renewable Energy Management – ondersteunt lokale energiecoöperaties bij het optimaal inzetten van hun zonne-energie, batterijen en andere duurzame assets. Het project loopt van december 2024 tot juni 2028 en de Nederlandse pilot staat onder leiding van de Technische Universiteit Eindhoven.  

In gesprekken met Heine van Wieren, Business Developer bij Kenter Groendus, betrokken bij de Nederlandse pilot, wordt duidelijk hoe SmartCORE in de praktijk vorm krijgt en waarom het project juist nu cruciaal is. 

Waarom deze pilot relevant is

Lokale energie is heel efficiënt: bewoners kennen hun eigen verbruikspatronen, weten waar knelpunten zitten en kunnen veel sneller schakelen dan grote marktpartijen. Daarom werkt SmartCORE aan oplossingen die juist lokaal het verschil maken:

✔ Slim energiegebruik

Gebruik stroom wanneer er lokaal veel groene opwek is, bijvoorbeeld bij volle buurtbatterijen of zonnige piekmomenten.

✔ Congestie verminderen

Door lokaal op te slaan, slim te schakelen en energie beter te verdelen, wordt het net ontlast zonder grote investeringen.

✔ Lokale energie delen

Waarom zou je groene stroom terug leveren voor weinig, als de buurman hem op dat moment goed kan gebruiken?

Zoals Heine mooi uitlegt: “Bewoners, bedrijven en organisaties werken samen in het project SmartCORE. Om samen een slimmer, duurzamer en betaalbaarder energiesysteem voor iedereen in de gemeenschap te creëren.”

Dat is de kracht van lokaal: veel kleine schakels maken samen één sterke keten. 

Lokaal in actie: wat SmartCORE oplevert

SmartCORE geeft lokale gemeenschappen niet alleen ideeën, maar vooral praktische handvatten om vandaag al stappen te zetten:

• Trainingen voor energiecoöperaties
• Coaching voor gemeenschappen die willen opschalen
• Een toegankelijke energiemanagementgids zonder technische vaktaal
• Slimme EMS‑software om energie lokaal te sturen

In dorpen als Loenen en Heeten zie je dat bewoners al zonnepanelen, batterijen en slim verbruik combineren. Dit leidt tot minder verspilling, lagere kosten en een sterker lokaal net.

Lokale energiecoöperaties: kennis die ontstaat door te doen

Heine van Wieren omschrijft ze treffend: “Coöperaties van goedwillende burgers, bouwen aan hun eigen energiesysteem.” Een goed voorbeeld is hiervan is Loenen, een van de officiële SmartCORE‑pilotlocaties — een plek waar ze niet praten over de energietoekomst, maar waar ze die gewoon uitproberen.  

Hier combineren ze een afschakelbaar zonnedak, een centrale buurtbatterij en slimme samenwerking met lokale ondernemers om te ontdekken wat écht werkt in de praktijk. Loenen laat daarbij niet alleen oplossingen groeien voor zichzelf, maar fungeert als proeftuin voor heel Nederland en zelfs voor de landen om ons heen.

Loenen bewijst dat het werkt. Want lokaal:

• beslissen bewoners zelf wat er gebeurt,
• blijft geld in de gemeenschap circuleren,
• en wordt verduurzaming een kans om samen keuzes te maken die de buurt direct sterker en groener maken.

Ondersteund door onderzoek, gedreven door de praktijk

SmartCORE is een samenwerkingsproject van vijf landen: Ierland, Luxemburg, Frankrijk, België en Nederland. Energy communities krijgen steeds meer mogelijkheden vanuit wetgeving en marktontwikkeling, maar lopen nog vaak tegen technische en organisatorische drempels aan.

De Technische Universiteit Eindhoven, onder leiding van dr. Anna Wieczorek, zorgt dat gemeenschappen toegang krijgen tot slimme strategieën en bruikbare tools. Maar de kracht zit niet in dikke rapporten — het zit in oplossingen die bewoners vandaag nog kunnen toepassen. SmartCORE koppelt wetenschap aan de realiteit, zodat de afstand tussen 'onderzoek' en 'doen' verdwijnt.

Daarnaast werkt een consortium van vijftien internationale partners samen, waaronder:

• energiecoöperaties zoals Ecopower, ENDONA en Enercoop,
• universiteiten en onderzoeksinstituten,
• technologiebedrijven,
• en projectmanagementpartners zoals Translyse.

De toekomst van energie is lokaal, slim en samen

SmartCORE bewijst dat duurzame energie niet alleen een technisch verhaal is — het is een gemeenschapsverhaal. Wanneer buurten hun eigen energie opwekken, opslaan, delen en slim gebruiken wordt energie betaalbaarder, het net stabieler, daalt de CO₂‑uitstoot en groeit de lokale autonomie.

De energietransitie gebeurt niet ver weg — ze gebeurt hier, samen, lokaal. 
En SmartCORE helpt die beweging sneller, slimmer en krachtiger te maken.